W sobotę 8 listopada 2025 o g. 14.30 Fundacja AVE zaprasza na doroczną wyprawę zabytkowymi autobusami po znajdujących się na Białołęce pięciu zabytkowych cmentarzach olęderskich. Uczestnicy nawiedzą ocalałe nagrobki dawnych mieszkańców tych terenów oraz wysłuchają gawędy historycznej.
Organizatorzy chcą przypomnieć o dawnych mieszkańcach północno-wschodniej Warszawy, którzy żyli tu razem z Polakami od końca XVIII wieku do końca II wojny światowej.
Olędrzy
Przyjeżdżali z Prus, potrafili uprawiać ziemię zalewaną przez wodę, zachowali swój język i protestancką kulturę, a jednocześnie w wielu dziedzinach asymilowali się z Polakami. Na Białołęce mieszkali nie tylko na Kępie Tarchomińskiej, ale niemal w każdej wsi – od Brzezin przez Choszczówkę po Świdry.
Choć tutaj się rodzili, w czasie II wojny światowej zmuszono ich do opuszczenia swoich gospodarstw i wyjazdu do Rzeszy. Zostały po nich cmentarze.
– Na terenie Białołęki jest ich aż pięć – wyjaśnia Bartłomiej Włodkowski z Fundacji AVE. – Od paru lat lokalna społeczność czyni duże zabiegi, aby ocalić te miejsca pamięci, które stanowią ważną część naszego dziedzictwa. W ubiegłym roku udało się na przykład powstrzymać wybudowanie nowego osiedla na największej nekropolii olęderskiej przy ulicy Kamykowej, z kolei Stołeczny Konserwator Zabytków odrestaurował nagrobki, znajdujące się na Kępie Tarchomińskiej oraz Ruskowym Brodzie. Obecnie czynimy zabiegi, aby ocalić płyty z dawnego cmentarza na Szamocinie, który znajduje się na prywatnym gruncie.
Ogórkiem po pamięć
Dlatego Fundacja AVE przy okazji dorocznej zbiórki na ratowanie zabytkowych nagrobków Cmentarza Tarchomińskiego, organizowanej we współpracy ze Stowarzyszeniem Razem dla Białołęki oraz Parafią św. Jakuba, zaprasza na wyprawę, która ma na celu poznanie historii Olędrów oraz nawiedzenie miejsc ich pochówku.
– Podczas trzygodzinnej wyprawy odwiedzimy każdą z zabytkowych nekropolii przy ul. Mehoffera, na Kępie Tarchomińskiej, przy ul. Ruskowy Bród, na Szamocinie oraz przy ul. Kamykowej – mówi Włodkowski.
Udział bezpłatny, ale obowiązuje rezerwacja miejsc poprzez poniższy formularz. Projekt współfinansuje m.st. Warszawa – Dzielnica Białołęka.
Rezerwacja miejsc:
